zyciorysy.com.pl

„Syzyfowe prace” stanowią powieściowy debiut Stefana Żeromskiego. Akcja utworu toczy się w okresie zaborów, a jego głównymi bohaterami są uczniowie gimnazjum w Klerykowie. Szkoła ta w niczym nie przypomina współczesnych nam placówek edukacyjnych. Lekcje odbywają się w niej w języku rosyjskim, a nie polskim, nikt nie może wypowiadać swojego własnego zdania, nauczyciele nie interesują się losem uczniów, podobnie zresztą jak większość rodziców swoimi własnymi dziećmi, nie wspominając już o trudnościach takich jak brak pomocy naukowych czy niedostępność książek. Właśnie w takich czasach przychodzi żyć Marcinowi Borowiczowi, młodemu szlachcicowi, oraz Andrzejowi Radkowi, pochodzącego ze wsi syna folwarcznego robotnika. „Syzyfowe prace” przedstawiają poszczególne etapy dojrzewania obu chłopców, które przypadły na okres niezwykle ciężki nawet dla dorosłych Polaków. Bohaterowie muszą zmierzyć się nie tylko z fatalnymi warunkami w szkole, ale również praktykami carskich władz, mającymi na celu rusyfikację narodu polskiego oraz zniszczenia w nim jakichkolwiek objawów patriotyzmu i świadomości bycia Polakiem. Ponadto Borowicz i Radek miewają problemy typowe dla większości przedstawicieli młodzieży w okresie dorastania, takie jak pierwsze miłości, brak pieniędzy na podstawowe potrzeby czy chęć zdobycia akceptacji otoczenia. Warto zaznaczyć, że doświadczenia Borowicza to po części przeżycia bliskie także Żeromskiemu, dlatego „Syzyfowe prace” można traktować jako powieść w jakimś stopniu autobiograficzną.